Samen koel blijven: een veilige en zorgeloze zomer met het Hitteprotocol

Zonnige, warme zomerdagen: de meeste kinderen (en medewerkers!) bloeien er helemaal van op. Lekker buiten spelen, spetteren met water en genieten van het mooie weer. Extra warme dagen kunnen echter ook risico’s met zich meedragen. Vooral jonge kinderen zijn extra kwetsbaar voor warmte. Daarom hanteren de kinderopvanglocaties van Stichting Kinderopvang Catent vanaf 25 graden een professioneel en preventief Hitteprotocol. Maar hoe werkt dat in de praktijk, waarom is het zo belangrijk en hoe betrekken we elkaar hierbij?

Bij Catent en Catent Kinderopvang staat de gezondheid van de kinderen altijd voorop. Kwaliteitscoördinator kinderopvang Wendy Woltjer legt uit hoe het beleid is opgezet: ‘Het hitteprotocol vanuit de kinderopvang is een vast onderdeel van ons centrale veiligheids- en gezondheidsbeleid. Ik schets daarin de stichtingbrede kaders en algemeenheden. Vervolgens kijken de locaties zelf naar hun specifieke situatie. Elk gebouw heeft namelijk andere uitdagingen als het gaat om warmte.’ Tijdens haar kwaliteitsbezoeken staat het protocol standaard op de jaarkalender om samen te evalueren en te bespreken. Michiel van Mourik, directeur van Kindcentrum de Kubus: ‘De stichting reikt ons een helder basisprotocol aan. Wij vullen het aan met onze eigen, locatie-specifieke afspraken. Het gebouw bepaalt immers hoe warm het binnen wordt.’

De uitdagingen van het gebouw

Kindcentrum de Kubus in Wijthmen heeft kinderopvang met baby’s die extra kwetsbaar zijn bij hitte, en de kinderopvangruimtes liggen op het zuiden. ‘Het kan daar heel warm worden’, zegt Michiel. ‘Dan gaan de lampen en andere warmtebronnen uit en blinderen we de dakramen.’ De slaapkamers vormen een apart aandachtspunt. ‘We halen de buitenbedjes naar binnen,’ vertelt coördinator Nienke Willems. ‘Dat heeft dan wel invloed op de ruimte, maar de veiligheid gaat voor. Eventueel gaan we naar de koelere gymzaal.’ Elke slaapruimte heeft een temperatuur- en CO2-meter, en medewerkers controleren minimaal elke vijftien minuten. Ook de voeding wordt aangepast. ‘Bij zeer warm weer krijgen kinderen extra water, komkommer, meloen. Voor baby’s kan meer water aan de flesvoeding worden toegevoegd, maar dat gaat altijd in overleg met de ouders.’ ‘Airco’s zijn vaak geen ideale oplossing’, vertelt Wendy. ‘Het temperatuurverschil tussen binnen en buiten mag niet boven de vijf graden komen. Bovendien kunnen mobiele airco’s virussen en bacteriën verspreiden. We moeten de warmte dus echt op een andere manier weren.’

Twee verschillende werelden: Onderwijs versus Kinderopvang

Binnen een integraal kindcentrum zoals de Kubus werken onderwijs en kinderopvang nauw samen, maar de wetgeving verschilt sterk. Het onderwijs is publiek gefinancierd en kent een algemeen, soepeler warmteplan waarin een directeur sneller zelf beslissingen mag nemen over bijvoorbeeld aangepaste tijden. De kinderopvang is een private, betaalde dienstverlening met veel strengere, wettelijk verplichte richtlijnen vanuit de GGD en het RIVM. ‘In het onderwijs kun je bij een warme dag makkelijker de activiteiten en ruimtes aanpassen; bijvoorbeeld een leeractiviteit in de koele gymzaal, een activiteit met water op het plein of een ijsje in de klas. Bij een weercode oranje of hoger kunnen we de lestijden aanpassen als de situatie daarom vraagt’, zegt Michiel. ‘Maar bij de kinderopvang kan dat niet zomaar. Gelukkig zit het protocol bij onze pedagogisch medewerkers echt in de genen. Ze schakelen direct en uiterst professioneel naar een tropenritme.’

Wat staat er in het protocol?

Het hitteprotocol is geen papieren tijger, maar een praktisch handboek om gezondheidsklachten zoals uitdroging of oververhitting te voorkomen. De signalen hiervan -lusteloosheid, een droge mond of het uitblijven van een natte luier- moeten direct herkend worden. Bij baby’s controleren de medewerkers extra scherp het nekje en de fontanel. ‘Om klachten voor te zijn, hanteert Catent Kinderopvang drie uitgangspunten bij hoge temperaturen: smeren, kleren, weren’, vertelt Wendy.

‘Smeren: minimaal factor 30, herhaald per twee uur. Kleren: lichte, dichtgeweven kleding die beschermt en ventileert. Weren: Tussen 12.00 uur en 15.00 uur blijven de kinderen binnen om de felste zonkracht te mijden en de activiteiten worden aangepast.’

Samenwerking met ouders

Het succes van een koel en veilig klimaat valt of staat met de communicatie met de ouders. ‘We betrekken de ouders intensief’, vertelt Nienke. ‘Via ons ouderportaal geven we hen de algemene richtlijnen en stemmen de aanpak af. Ouders reageren hier altijd heel positief en coöperatief op. Dankzij die korte lijntjes en de professionaliteit van ons team maken we er samen elk jaar weer een veilige, gezonde en supergezellige zomer van!’